Vliegvisvakantie aan de middellandse zee?

Tekst: Bert Deroost

Als op het einde van de winter het ogenblik aangebroken is om te beslissen waar we in het voorjaar op vakantie gaan, zijn het weer spannende momenten. Boeiende debatten vinden plaats tussen Thérèse (mijn echtgenote) en mijzelf. Niet dat we verschillende smaak hebben wat betreft de ideale vakantieplaats, maar, waar kunnen we naast mooie wandelingen maken, fietstochten maken, zwemmen, lekker eten, wijnproeven, genieten van de zon ...we zijn niet moeilijk... en liefst in de nabijheid, of met de voeten in de rivier of zee van mijn en misschien ook uw visdromen, een aangename tijd doorbrengen?
Er zijn mensen die zeggen: spijtig dat er zoveel fransen wonen in Frankrijk. Dan heb ik daar zo mijn bedenkingen bij. Het is niet alleen het klimaat, het landschap, .... maar vooral de fransen die de samenleving gemaakt hebben in Frankrijk zoals die nu is : de keuken, de wijn, .... le savoir vivre.... en hopelijk verandert er hier niet veel aan!
De eerste stap is dan een kaart met de wijnstreken nemen, want meestal waar er wijnbouw is, is er een goed klimaat en kan je er ook lekker eten. Dan nog een kaart met bezienswaardigheden, natuurparken , en niet onbelangrijk voor het rijk van de visser : een waterkaart. Het is nooit anders geweest. Wij vissers moeten aan onszelf denken en tegelijkertijd de kerk in het midden houden als we een leuke visplaats willen uit de brand slepen.
Meestal kozen we voor de Atlantische kust of het binnenland, maar vorig jaar kwam de Middellandse zee aan de beurt. Zoveel verhalen gehoord over te warm, te druk, te dit en te dat, maar we wilden dat dan maar zelf aan den lijve ondervinden. Omdat ik de laatste jaren meer op zee vis dan op rivier, werd het op dat vlak dan ook een nieuwe uitdaging over de vismogelijkheden in de Middellandse zee.

Op het vakantiesalon in Antwerpen kwamen we terecht op de stand van de Languedoc Roussillon. De hostes van dienst, die in de streek woonde had zodanig haar best gedaan met haar boeiende uitleg, dat een vakantie aldaar niet meer stuk kon. Alleen had ze niets te vertellen over de visvangst, maar dat de Middelllande zee niet ver weg was kon geen mens naast kijken.
Nu nog het mooiste kust gedeelte van de Languedoc uitkiezen als verblijfplaats uit in totaal zo´n 200 km.

Mei 2002

Op het vakantiesalon in Antwerpen kwamen we terecht op de stand van de Languedoc Roussillon. De hostes van dienst, die in de streek woonde had zodanig haar best gedaan met haar boeiende uitleg, dat een vakantie aldaar niet meer stuk kon. Alleen had ze niets te vertellen over de visvangst, maar dat de Middelllande zee niet ver weg was kon geen mens naast kijken.
Nu nog het mooiste kust gedeelte van de Languedoc uitkiezen als verblijfplaats uit in totaal zo´n 200 km.

De Pont du Gard, een idylisch kader voor de vliegvisvangst.

Het was ondertussen bijna donker geworden en vanop de brug zag je beneden vissen massaal insekten van het wateroppervlakte nemen. Zouden we hier nog een hengel uitgooien ? De verleiding was groot maar de tijd tekort om dit ook nog mee te nemen.
Het vergunningensysteem is in Frankrijk anders goed geregeld: met een vergunning van het type Club Halieutique kan je een jaar lang voor zo´n 50 Euro in een 35 tal departementen van Zuid Frankrijk vissen. Leuk als je wat rondreist en geen vaste verblijfplaats hebt.

Gruissan

Dit kustplaatsje hadden we als eerste uitgekozen. De foto´s op de folder leek ons wel wat. Eerst wat op verkenning gaan op de fiets om te zien of de verwachting ingeleverd werd. Toch een teleurstelling als we aan een paalwoning dorp terechtkwamen. Helemaal opgericht op een zandbank waar vroeger de zeevogels koning waren. De woningen stonden op palen omdat tijdens stormperiodes het water de oude zandbank nog steeds overspoeld. Voor de ingewijden : het paaldorp is bekend van de film "Betty Blue" van Jean Jacques Beineix.
Niet het plaatsje om in eerste instantie te verblijven. Daarom zouden we de volgende dag de streek in de nabijheid verkennen om dan verder te trekken. Maar hoe meer we hier rondfietsten hoe interessanter en hoe mooier : het oude stadsgedeelte, zeezoutwinning, natuurkust,achterland, wijngebied,culinair,..... en er werd nog gevist ook ! Wel geen enkele vliegvisser, of toch , één, ikzelf.

De kust

Tijdens onze vakantie hebben we z´on 80 km kust verkend en kwamen tot de conclusie dat het gedeelte tussen Narbonne- Plage en Port- Leucate de mooiste en nog meeste natuurkust heeft. Ten zuiden hiervan tot aan Argelès-s-Mer heb je lange zandstranden wat alleen voor zonnekloppers bedoeld kan zijn. Daarna volgen zeer rotsachtige kusten tot aan de Spaanse grens.

Als je de kaart bekijkt zie je een aaneenschakeling van zoute binnenmeren tussen Narbonne-Plage en Port-Leucate. Dit gedeelte, zo´n 30 km kust, is het interessantste gedeelte voor de visserij. Ieder van deze meren zijn verbonden met de zee. Zo´n verbinding noemt men daar "grau" : Grau de la Vieille Nouvelle, Grau de la Franqui, Grau de Leucate....... Sommige meren zijn verbonden via grote en kleine kanalen. Het grootste kanaal is bij Port -la -Nouvelle: het lelijkste , maar ook het visrijkste en dat is te merken aan het aantal vissers !
Vooral paling, zeebaars en daurade trekken in het voorjaar massaal langs het kanaal naar het ondiepere en warme water van het Etang de Bages waar ze zich de ganse zomer dikvreten aan het veelvuldig aanwezige voedsel om dan daarna in de herfst terug te keren naar de Middellandse zee. Beroepsvissers weten dat al veel langer en maken er hier gebruik van om hun netten uit te gooien. De vangst kan je kopen in een van de vishuizen in de vorm van oa vissoep in het dorpje BAGES ook gekend voor zijn visrestaurants. Het dorpje ligt helemaal op de heuvel met zicht op het meer.

Het is niet moeilijk vis te vangen, het moeilijkste is te weten waar hij zich bevindt!

In het begin heb ik veel tijd verloren met prospectie van visplaatsen. Je bent dan meer onderweg dan aan het vissen, wat op zich niet zo´n probleem is, omdat je dan tegelijkertijd de streek verkent en kontakt hebt met de lokale bevolking: een bron van waardevolle informatie.
Als je rekening houd met de kuststructuur (meren, toegangen via een grau,kanaal....), het klimaat, het seizoen, het moment van de dag, de wind, de stroming, het voedselaanbod .... dan ben je al een stap voorruit.
Zo was er tijdens ons verblijf hier dikwijls zeewind en een ganse dag volle zon maakte het water lekker warm . Afwisselend zwemmen met duikbril en vliegvissen in zwembroek was een aangenaam tijdverdrijf.
Ik had al gezien dat er volop makreel gevangen werd door dobber en lepel vissers die hadden postgevat op de gestapelde natuurstenen dam. Levensgevaarlijk om 50 meter over deze stenen te klauteren, zeker tijdens de nacht als er met lichtgevende dobbers gevist wordt. Mij niet gezien. Ik heb zo iemand pardoes op zijn rug zien terechtkomen, die had zo op het eerste gezicht ik weet niet wat allemaal gebroken. Veel leuker om vanaf het strand te waden over de zandbodem.

Als het moet kan je in zwembroek makkelijk tot op borsthoogte waden en als je niet van te klein gestalte bent scheelt dat al 10 / 15 meter waden. Je zit zo ter hoogte van die mannen op de stenen dam. Een oplossing biedt misschien een belly boot, al zie ik dat ook wel een gevaarlijke bedoening: als de tramontana opsteekt word je zo op het Afrikaanse kontinent geblazen en men zegt dat er s´avonds regelmatig zwemmers aangevallen worden door meters lange congeralen. Het is maar dat u het weet.
Op korte tijd heb ik een aantal makrelen gevangen aan een spiering imitatie met een 10 voet 8 # sinktip. Dit bracht de vlieg snel op de juiste diepte en behield nog voldoende controle door het vlottende deel van de vliegenlijn. Groot waren de makrelen nog niet zo in het voorjaar, maar vechten doen ze wel! De zeewind hield het warme water op de kustlijn en het krioelde bij momenten van de kleine visjes die je dikwijls met honderden van links naar rechts zag wegschieten, (alsof het een bende spreeuwen was) achternagezeten door enkele makrelen en wellicht ook zeebaarzen. Ik heb er zelf geen gevangen, maar de zeebaars op de foto werd geschoten met een harpoen vlak in de kant.

Chinchards mengen zich dikwijls tussen de makrelen. Beiden jagen ze op kleine visjes en zijn op dezelfde manier te vangen.

Een paar dagen later draaide de wind naar landwind en de situatie was volledig veranderd. De wind blies het warme kustwater diep in zee en bracht in de plaats koud water. Je moest nog uit goed hout gesneden zijn om zelfs hier nog in te zwemmen. Zelfs de dobber en lepelvissers waren verdwenen... en dan wist je genoeg wat de visserij nog te bieden had.

Enkele tips:

• Kijk of er dobber en/of lepel vissers zijn en wat ze vangen. Er wordt behalve makreel en zeebaars ook geep gevangen, allemaal interessant voor vliegvisserij. Gebruik vis en garnaal imitaties. Genoeg bindpatronen in de Frank Sawyer tijdschriften en zeevliegen binden kan je op een van de clubavonden. Je hebt maar weinig vliegen nodig en ze gaan lang mee. Maak zowel verzwaarde als onverzwaarde modellen.
• Landwind houdt niet alleen het warme water op de kust maar afhankelijk van de windsterkte zal de binnenmeren met meer water vullen ; dit creëert een soms felle stroming in de kanalen en "grau´s" langswaar de vis meegevoerd wordt.
• De avond geeft de beste visserij, de vis heeft een grote appetijt en de kans dat de wind draait is kleiner. Het was dikwijls moeilijk te kiezen tussen lekker uit eten gaan of vissen. Zo bijvoorbeeld bij "Le Lamparo" ,in het oude dorp van Gruissan bij het meer, gespecialiceerd in vis en schaaldieren met menus tussen 15 en 20 EURO. Wat denk je van warme oesters met eendeborst, gegrilleerde zeebrasem filet met olijventapenade, kaas en dessert van het huis? Daar valt weinig tegen in te brengen.
• De beste periode is voorjaar en najaar, denk maar aan de trek van de vissen van en naar de binnenmeren.
• Interessante periode is het eerste paar uur na een bruuske weersverandering, het opsteken van de tramontana (voor 3, 6 of 9 dagen zegt men) zorgt er voor dat de vis binnen de kortste keren verdwenen is. De wind voelt koud aan maar blaast de wolken weg en een blauwe hemel is het resultaat.

Dan is het tijd om enkele uitstappen te maken, maar vergeet niet je hengel in de auto mee te nemen ingeval van...

Het dorpje GRUISSAN ligt met zijn 3000 inwoners 10 km ten zuiden van Narbonne-Plage. Vanop de toren van een middeleeuws kasteel heb je een mooi uitzicht op de omringende meertjes, het massief La Clape en de Corbières. Wat dacht je van een bezoek aan de maandag, woensdag en zaterdagmarkt om voor het aperitief uw voorraad olijven, zongedroogde tomaten, tapenade,...... te zorgen. Zuiderse markten hebben voor ons altijd een beentje voor met hun geurige en kleurige standen. We vergeten natuurlijk niet na de markt een wijndegustatie in te lassen in La Cave de Gruissan. De bodem en het klimaat van de druiven van het massief La Clape gelegen tegen de zee vind je helemaal terug in de wijnen gemaakt van o.a. de Carignan, Grenache, Mourvèdre, Syrah druif. Koop hier niet te veel kisten van want er komen nog uitstekende wijnen aan voor de terugtocht naar huis!

Zoals je op bovenstaande foto ziet is de kust nog vrij wild.

Hier hebben we een lange fietstocht gemaakt over het brede strand tussen de zee en een zeezoutwinningsgebied (koop hier uw "fleur de sel", zoveel beter dan industrieel gewonnen zout!).
Om geen spiegeleieren te maken moet je wel goed opgeletten voor de sternen, die vanuit een lange vlucht vanuit Afrika hier hun nest maken op het strand rond mei/juni. Als de eieren zijn uitgekomen voeden de vogels hun jongen met kleine visjes en voor ons vliegvissers hoeven we alleen te zien waar de sternen in groten getale zich van grote hoogte neerstorten in het water en ons alzo de weg te wijzen naar mogelijk ook grotere vissen.

Via een mooie fietstocht komen we aan de Grau de la Vieille Nouvelle, een leuke plaats om te vissen.

Hier en daar zijn wel flamingos te zien, maar als je met de fiets naar Narbonne rijdt langs het Canal de la Réunion heb je meer kans. Na zo´n 2 km op de D32 vanop het eerste brugje aan de linkerkant hadden we zicht op zo´n 700 exemplaren. Een verrekijker is overdag aangeraden, maar als je s´avonds terugkomt migreren de flamingo´s van de ene plas naar de andere en komen ze vlak boven je gevlogen met hun roze gloed en je hoort en voelt de luchtbeweging van de vleugels. Alweer een moeilijke beslissing om te gaan vissen of dit onvergetelijk schouwspel keer op keer te beleven.

In het najaar veblijven hier zo´n 7000 flamingos; een schitterend schouwspel om nooit te vergeten.

Een oplossing werd hiervoor gevonden en een combinatie van vliegvissen op harder in een zijarm van de Etang de Gruissan en daarna nog vlug naar het eerste brugje doorrijden. Er zaten zoveel harders dat ik ze met een hamer kon doodslaan, maar met de vlieg waren ze niet te verschalken. Ze waren zo aktief aan de wateroppervlakte dat het water bij wijlen kolkte als was het een fel stromende rivier. Ik heb achteraf vernomen als ze zo aan de wateroppervlakte te keer gaan niet te vangen zijn, maar alleen de vissers hartkloppingen bezorgt van emotie. Volgende keer pakken we het anders aan. Het is een leuke plaats om terug te keren. S´avonds schijnt de ondergaande zon een volle gloed op het oude stadsgedeelte. Thérèse heeft er ter plaatse ook een mooie aquarel van gemaakt.

Vele vrienden vragen zich altijd af wat Thérèse doet als ik ga vissen. Wel, het is juist het omgekeerde: wat moet ik doen als Thérèse gaat schilderen? Vissen natuurlijk!

Een bezoek aan CARCASSONNE moet je meepikken. Beperk uw bezoek tot le CITE, met zijn 1600m omwalling, indrukwekkend , om daarna nog een tocht te maken door het eenzame land van de Katharen en beeld u zich in hoe het er hier in de 12 de eeuw aan toeging tijdens de kruistochten om het katharisme, waarbij de "ketters" het leven op aarde als een schepping van de duivel werd aanzien, moest van de kaart geveegd worden. Ruines overal verspreid in een nogal woest gebied.
Als wijnliefhebber mag je de streek rond FITOU niet overslaan. Een aanrader is een bezoek aan het "Maison des Vignerons" waar je wijn van verschillende wijnboeren kan proeven om zo de typiciteit van deze wijn te leren kennen. Chateau Abelanet in het centrum van het dorp Fitou "vaut un detour" omwille van zijn uitstekende rode wijn en niet te vergeten Muscat de Rivesaltes.
Vanop de heuvel achter het dorpje Fitou heb je een mooi uitzicht op de zee. Laat u in vervoering brengen door de geuren van tijm en rozemarijn en denk ondertussen aan LA FRANQUI en LEUCATE dat je in de verte ziet liggen. Tijdens een wandeling op de falaisen van La Franqui weet je niet welke visplaats eerst uitkiezen. Vertrek van aan het strand richting Leucate en volg de rotsige kust om op het einde stijl naar boven te klimmen.

Door de rotsen in het water kan hier niet met netten gevist worden, wat een extra bescherming geeft voor de vis en zo uw kansen op succes als vliegvisser verhoogt.

Van hieruit zie je de GRAU de la FRANQUI, verbinding met de étang de Lapalme.
Bij de terugkeer van de wandeling was het zalig zwemmen op het strand van La Franqui. Zo goed als geen wind en vrij plat water. Het was ergerlijk toen op enkele meters kleine visjes uit het water stuwden, achtervolgt door grote vissen: ik had mijn hengel niet mee en zal u ook schuldig blijven welke vissen het waren als ik ze dan al kon vangen. Maar er waren kanjers bij.
De kustweg volgen van Port-Leucate naar Argelès-s-Mer hadden we beter overgeslagen: te toeristisch en te druk, voor ons ten minste, maar omdat we toch het veelbelovende COLLIOURE wilden bezoeken..... Dit stadje hebben veel schilders geinspireerd. Als je hier bent neem de moeite voor een lunch of gewoon een koffie bij Hotellerie des Templiers tegenover het kasteel. De vader van de huidige eigenaar heeft hier kost en inwoon verleend aan schilders zoals Matisse, Dali, Picasso......, die betaalden met schilderijen. Zo vindt je schilderijen op de trap, in de gangen, in de kamers en de restaurantzaal.

Om jullie niet verder te overweldigen met streekinformatie, daarvoor zijn er voldoende toeristische brochures en boeken beschikbaar geef ik hierna nog een kort overzicht van de meest voorkomende vissen en extra informatie die nuttig kan zijn.
Ik ben ook niet te veel in detail gegaan over specifieke visplaatsen omdat de ideale visplaats verschillend is per seizoen en weersomstandigheden. Bovendien denk ik dat met de gegeven informatie er nog voldoende uitdaging moet zijn om te gaan vliegvissen aan het beschreven gedeelte van de Middellandse zee. En daar is het hem toch ook om te doen.
Alleen....vergeet dat je hier niet te doen hebt met een overstocked reservoir waar vis vangen meestal gegarandeerd is, alhoewel als de makreel aanwezig is je soms overvloedig vis kan vangen of met een beetje geluk vang je de zeebaars van je leven. De beste periode om de streek te bezoeken, toevallig ook de beste visperiodes zijn mei/juni en september/oktober.
Mocht de vis het toch laten afweten dan brengen de zuiderse landschappen, briljante keuken....en de franse manier van leven, "le savoir vivre", meer dan genoeg compensatie.

Dieper ingaan op de verschillende soorten vissen die in de Middellandse zee te vangen zijn en en hun viswijze te bespreken zou ons te ver leiden. Een apart artikel kan hieraan gewijdt worden, om nog maar niet te spreken over de visserij op de binnenmeren zelf (en deze zijn wel goed met een belly boot te bevissen).

Hierbij alvast kort overzicht van een aantal vissen die te vangen zijn aan garnaal en /of visimitaties en de periode dat ze kunnen aanwezig zijn: (nederlandse benaming tussen haakjes)

Alose (elft): april/mei en vooral september/october
Mulet: (harder): mei tot december
Loup (zeebaars): maart tot november
Maquereau (makreel): april tot september
Orphie (geep): april tot december
Saurel (chinchard): april tot oktober

Mocht je zelf reeds ervaring hebben met het vliegvissen in de Middellandse Zee, sta ik altijd open om deze ervaring met u te delen via e-mail bert.deroost@skynet.be of bij een glas Château Abelanet, appellation Fitou controlee. De fles staat klaar.