Damsels, een geschenk van de visgoden.

Tekst: Gino Verbinnen

De echte damsel ontmoet zijn imitatie.

Iedere vliegvisser kan best de visgoden danken voor het bestaan van de damsels.

Sluit je ogen en beleef het nog een keer, in de zomer, langs de waterkant, met je vliegenhengel in de hand, de natuur om je heen, zoemende insekten en die prachtige waterjuffers. Ja, de goden hebben ons dit aquatische schepsel geschonken, dat we nooit moe worden om te imiteren.
Ook de forellen houden van deze creatie, want ze lijken het nooit op te geven bij een achtervolging van dit arti-ficiële insect, vooral in zijn nimffase. De damselnimf is het meest bruikbare patroon dat in je vliegendoos zit. Je kan deze imitatie op elk ogenblik en overal gebruiken en ze werkt overal ook. Doch, ondanks dat je deze damsels terugvindt in de maaginhoud van forellen gedurende het ganse jaar, zijn de zomermaanden van juni tot september, de uitgesproken tijd om damsels te bezigen.

Wat zijn nu damsels?

De larve van het lantaarntje.

Damsels zijn het larvenstadium van waterjuffers en libellen. Beiden behoren tot de meest kleur-rijke waterinsecten. Ze komen voor zowel in stilstaand water als in langzaam stromende ge-deelten van rivieren, be-ken en kanalen met een natuurlijke oeverbegroei-ing. Damsels komen vooral voor in de buurt van onderwater begroeing.
Zowel de libellen als de waterjuffers behoren tot de orde der " Odonata ". De orde Odonata is op haar beurt onderverdeeld in de onderorde " Anisoptera ", (ongelijk gevleugelden) waartoe de libellen behoren, en de " Zygoptera " (gelijk gevleugelden) waartoe de waterjuffers behoren. Het verschil tussen beide orden heeft betrekking op de vleugelbreedte van het imago.

De levenswijze

De kleur van de larven kan gaan van zwart naar bruin tot zelfs een onge-looflijk hevig groen. Doch ze komen meestal voor in een of andere olijfkleurige tint. De kleur van de larven komt echter meestal overeen met de kleur van de om-geving. De kleur wordt wel steeds donkerder na iedere vervelling en deze vervellingen kunnen ongeveer een tiental keer plaats hebben in hun larvenstadium. De kleurverandering is echter het opvallendst bij de imaginale vervelling.

De larve van de vuurjuffer.

Damsels zijn vleesetende nimfen. Ze leven van andere kleine ongewervelde waterbewoners, die ze besluipen of die ze vangen terwijl ze stil liggen te wachten. Ze zijn dus afhankelijk van hun gezichtsvermogen (vandaar hun grote facetogen).
Een ander opvallend kenmerk zijn de drie vedervormige staartlamellen. De vorm en de tekening van deze staartlamellen zijn verschillend bij elke soort. Zij vormen het hoofdcriterium bij de determinatie van de verschillende juffer soorten. De staartlamellen hebben twee functies nl. na de eerste vervelling krijgen ze de functie van ademhalingsorganen en het zijn tevens de voortbewegingsorganen.
Buiten de twee vorige kenmerken zijn de vleugelpakketjes een derde opvallend kenmerk. Deze zijn nl. vertikaal op het tweede en derde thoracaal segment ingeplant en ze zijn schuin naar achteren gericht.

Waarom de zomermaanden?

De eerste reden is dat de forellen deze nimfen zeer graag lusten en ze er dan ook massaal op jagen.
De tweede reden waarom de zomermaanden goed zijn om damsels in te zetten, is dat deze larven net als alle andere naar boven moeten om zich voort te planten en om dit te kunnen moeten ze transformeren van een aquatische nimf naar een volwassen gevleugeld adult.

Een stel parende waterjuffers.

Dus wanneer de tijd komt om zich te vermenigvuldigen verlaten de damselnimfen de beschutting van de bodemvegetatie, stijgen ze naar de oppervlakte en zwemmen ze in hun typische kronkelende beweging recht naar de oever. Zoals alle onder waterlevende larven moeten de nimfen zich op het land begeven om te transformeren naar een volwassen insect. Bij de oever aangekomen zoeken ze een stengel op van één of ander waterplant en blijven er enkele dagen onbeweeglijk zitten. De laatste dagen voor het uitkomen stopt de larve met eten. De laatste dag komt de larve af en toe met het bovenlijf boven water om te ademen. Door de ingrijpende veranderingen, die er onderhuids plaatsvinden, zijn de damsels immers niet langer meer in staat te ademen langs de staartlamellen. De volgende nacht kruip de larve omhoog, en klampt zich boven de waterlijn definitief vast aan de stengel om te hatchen.

Imitaties

In onze streken komen ongeveer een twintigtal verschillende soorten voor waarvan er echter twee overheersende types zijn nl. de Enallagma cyathigerum of de blauw gekleurde waterjuffer en de Pyrrhosoma nymphula zijnde de rozerode versie. Buiten deze twee soorten komen er nog drie soorten voor die het imiteren waard zijn, maar ze komen in kleinere aantallen.
Nu, we hebben echter maar enkele bindpatronen nodig om deze vijf meest voorkomende waterjuffers te imiteren (deze vertegenwoordigen meer dan negentig procent). Vier van de vijf soorten zijn van het slanke type. De kleur varieert van licht olijfgroen, over hevig groen naar olijfbruin. De laatste soort heeft een meer gedrongen vorm en de kleur varieert van donker olijfbruin, over donkerbruin naar bijna zwart. Om een goede imitatie te hebben, moet deze zeer beweeglijk zijn in het water. Dit kan men bekomen door een kortstelige haak te gebruiken in combinatie met een lange beweeglijke staart (marabou / konijnenhaar) in te binden.

Sommige damsels zijn ook zeer doorschijnend. Dit kan men bekomen door uitgepluisde seal´s fur dubbing te gebruiken in combinatie met een strip pearl tinsel.

Hoe vist men deze imitaties?

Doordat de nimfen het ganse jaar door voorkomen moet men op verschillende tijdstippen anders met damsels vissen.
In de maanden oktober tot april wordt een damselimitatie best juist boven de bodem of net boven plantenbedden aangeboden. Nu, tussen de waterplanten en op de bodem zijn de verplaatsingen heel miniem (zelden meer dan een halve meter). De larven vallen echter wel op omdat ze op een typisch kronkelende manier voortbewegen. Om deze beweging te imiteren zet men best een Olive mini booby in aan een snelzinkende lijn. Dit is de enige manier om de beweging goed te simuleren.
Tijdens de maanden mei tot en met eind september gaan de nimfen transformeren naar een libel of juffer. Gedurende deze fase zijn deze insecten dan ook zeer kwetsbaar. Ze gaan dan namelijk opstijgen naar de oppervlakte en zich vervolgens naar de oever begeven. Tijdens deze periode gebruikt men vanaf de oever best een onverzwaarde nimf in combinatie met een medium sinker (S2 of Di 3) of een licht verzwaarde imitatie in combinatie met een drijvende of intermediate lijn.
Indien men op diep water vist (vanaf 5 meter diep) gebruikt men best een onverzwaarde damsel aan een snelzinkende lijn (Di 5 of Di 7). Hiermee kan men de opwaartse beweging goed imiteren doordat de nimf aan een wijde boog naar de oppervlakte komt. Tijdens de opwaartse beweging doet men er best aan, tussen enkele strippen, de nimf een tiental seconden stil te laten hangen. Dikwijls krijgt men dan forse aanbeten. Deze wijze van vissen heet: vissen " on the hang ".
Als ik van de oever vis strip ik meestal de damsel binnen met korte rukjes afgewisseld met enkele lange halen, soms gebruik ik ook achtjes afgewisseld met korte en lange halen. Tussendoor stop ik ook enkele seconden omdat het echte insect dit ook doet en het dus de beste manier is om een echte damsel te imiteren.
Damselvissen is echt spelen met je imitatie op allerhande manieren.
Zo, nu weet je alles over damsel vissen en kan je aan de slag gaan.

Enkele imitaties

Mijn favoriete imitatie is het patroon dat beschreven staat onder damselnimf 2. Een ander goed patroon is de damselnimf 3, wat een geliefkoosde competie imitatie is. Maar ook de andere imitaties van damsel-nimfen zijn goede imitaties.

Damselnimf 1:

• Hook: Kamasan B160 of B175 nr 10 of 12
• Thread: Olivegreen 6/0
• Tail: Olivegreen Marabou
• Dubbing: Seal´s fur
• Rib: Green Copper wire
• Back: Wide pearl tinsel
• Hackle: Olive Hennehackle

Damselnimf 2:

Hook: Kamasan B160 of B175 nr 10 of 12 Thread: Olive of Yellow 6/0 Tail: Olive of Yellow Marabou Body: Seal´s fur Rib: Messing wire Back: Wide pearl tinsel Eyes: Black eyes
	Damselnimf 2 (zijaanzicht)	Damselnimf 2 (bovenaanzicht)

Damselnimf 3:

Hook: Kamasan B160 of B175 nr 10 of 12 Thread: Fluogreen 6/0 Tail: Olivegreen marabou Body: Seal´s fur Rib: Medium pearl tinsel Head: Fluogreen Thread
	Damselnimf 3 (competition)

Dit is de veel gebruikte competie damsel. Een echte KILLER in Bewl, wanneer er damsels zijn.

Damselnimf 4:

• Hook: Kamasan B160 of B175 nr 10 of 12
• Thread: Olive 6/0
• Tail: Olive marabou
• Body: Olive marabou
• Rib: Gold wire
• Eyes: Bath chain eyes

Een andere goede imitatie is de Olive Tadpole waarvan het volgende bindpatroon.

Olive Tadpole:

• Hook: Kamasan B160 of B175 nr 10 of 12
• Thread: Olivegreen 6/0
• Tail: Olivegreen Marabou
• Body: Olive Chenille
• Hackle: Dyed olive Partridge

Goudkopdamsel:

• Hook: Kamasan B175, Mustad 79580 nr 10
• Thread: Olive 6/0
• Tail: Olive marabou
• Body: Olive seal´s fur
• Rib: Gold wire
• Hackle: Dyed olive Partridge
• Head: Gold Bead

Pearl-eyed Damsel:

• Hook: Kamasan B160 of B175 nr 10 of 12
• Thread: Olive 6/0
• Tail: Olive marabou
• Body: Olive seal´s fur
• Rib: Fine gold wire
• Back: Pearl tinsel
• Thorax: Olive seal´s fur over lead wire
• Thorax cover: Olive
• feather fibres: Hackle: Dyed olive Partridge
• Eyes: Pearl beads connected by nylon.

Dit zijn zowat de belang-rijkste imitaties van damsels. Je hebt ook nog imitaties, die gebonden zijn op een Swimming of Living Nymph hook, doch daar heb ik nog nooit succes mee gehad. Ander vissers zuller er wel suc-ces mee gehad hebben, anders bestonden ze niet. Als laatste heb ik ook nog enkele droge versies van de waterjuffers.

Dry Damsel:

• Hook: Kamasan B400 of B405 nr 10 of 12
• Thread: Olive 6/0
• Tail: Olive hackle fibers
• Body: Olive Rabbit fur
• Rib: Pearl tinsel
• Wing: Badger hackle tips
• Hackle: One medium and one dark olive hackle

Dry Damsel 2:

• Hook: Kamasan B400 of B405 nr 10 of 12
• Thread: Black 6/0
• Tail: Olive hackle fibers
• Tail: Blue micro chenille marked with black stripes
• Wing: Naturel CDC
• Head: Blue polycelon

Het vissen met adult damsels kan op drie verschil-lende manieren gebeuren: ad random, afwachtend of anticiperend, net als tij-dens een buzzer hatch. Meestal doet men dit als de damsels massaal uitkomen. Om de zoveel jaar kan men bij ons soms zulke hatchen waarne-men. Het water en de omgeving ziet dan letterlijk blauw van de waterjuffers, wat een gelooflijk schouwspel is.

Een mooie regenboog (69cm) verschalkt aan een damsel.

Een mooie regenboog van Sommedieu gevangen aan een damsel

SUCCES!!!